के आगामी चुनावमा हिन्दू धर्मको एजेन्डा हुनेछ ?
नेपालको राजनीतिक वृत्तमा एउटा प्रचलित भनाइ छ– नयाँ दिल्लीमा पानी पर्दा काठमाडौंका मानिसहरूले छाता प्रयोग गर्छन्। यसको अर्थ नेपाली राजनीतिमा भारतको ठूलो प्रभाव रहेको छ ।
भारतमा झण्डै एक दशकदेखि हिन्दू राष्ट्रवादी भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) सत्तामा रहेकाले सीमापारबाट हिन्दुत्वको हावा चल्ने हो कि होइन भन्ने आशंका बढ्दै गएको छ ।
नेपालका राजनीतिक स्पेक्ट्रमका नेताहरूले आगामी चुनावमा हिन्दू मतहरू नगद गर्ने प्रयास गर्नेछन्, पर्यवेक्षक र विज्ञहरूले पोस्टसँग कुरा गरे। विशेष गरी पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले आफ्नो सत्ताको अन्तिम दिनमा धार्मिक विषयमा चासो देखाएपछि यो सम्भावनाको व्यापक चर्चा भएको उनीहरु बताउँछन् ।
‘आगामी निर्वाचनमा धार्मिक एजेण्डाले प्राथमिकता पाउन सक्छ,’ राजनीतिशास्त्री भास्कर गौतमले भने । ‘भारतमा हिन्दुत्व मान्ने पार्टी सत्तामा रहेकोले नेपालको राजनीतिमा असर पर्न सक्छ । यो चुनावी चक्रमा उम्मेदवारहरूले धार्मिक भावनाको दुरुपयोग गर्ने प्रयास गर्ने सम्भावना छ।"
नेपालको संविधानमा धर्मनिरपेक्षता समावेश भएको हुनाले राजनीतिक फाइदाका लागि धार्मिक भावनाको शोषण गर्ने प्रयासले विधानलाई अनुमोदन गर्ने नेताहरूलाई फाइदा पुग्दैन भन्ने तर्क गर्न सकिन्छ। तर धार्मिक गतिविधिहरूमा नेपाली राजनीतिज्ञहरूको बढ्दो चासोले विश्लेषकहरूले नोभेम्बरको चुनावमा हिन्दू राष्ट्रवाद ठूलो फड्को बन्न सक्ने अनुमान लगाएका छन्।
नेपालमा पहिले नै एउटा प्रमुख निर्वाचन क्षेत्र छ जसले देशलाई हिन्दू राज्यमा फर्काउन चाहन्छ। देशमा राजतन्त्र पुनर्स्थापनाको खुलेर वकालत गर्ने राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी छ ।
राजनीतिक विश्लेषक सीके लाल, जो पोष्टका स्तम्भकार पनि हुन्, भन्छन् कि दलहरूले हिन्दू भावनाहरूलाई नगद गर्ने प्रयास गर्ने सम्भावना छ, तर हामीले भारतीय राजनीतिमा देखेको धार्मिक आधारमा विभाजनको स्तर यहाँ दोहोरिने सम्भावना छैन।
"हिन्दू धर्ममा, नेपालको हरेक राजनीतिक दल एउटै डुङ्गामा छन्," लालले पोस्टलाई भने। "चुनावको समयमा हिन्दू धर्म एजेन्डा हुने सम्भावना भए पनि, यो महत्त्वपूर्ण कारक हुनेछैन।"
चुनावी गठबन्धन घोषणा गरिसकेको पाँच दलको सत्तारुढ गठबन्धनले अहिले दलहरुबीच सिट बाँडफाँडको काम गरिरहेको छ । गठबन्धनले सिट बाँडफाँडमा काम गरिरहेको बेला विपक्षी नेकपा एमालेले कन्जरभेटिभ मतलाई आकर्षित गर्न खोजेको गौतमले बताए ।
