पहिलो हाफमा हस्तकलाको निर्यात दोहोरो अंकले घटेको छ
श्रमिक अभावका कारण निर्माताहरूले अर्डर पूरा गर्न नसकेपछि चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा हस्तकलाको निर्यात दोहोरो अंकले घटेको हो । नेपाल हस्तकला महासंघका अनुसार आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा (साउन मसान्तदेखि पुस मसान्त) ढुवानी वार्षिक १० दशमलव ६४ प्रतिशतले घटेर रु २ अर्ब ५६ करोड पुगेको छ ।
संघका पूर्वअध्यक्ष धर्मराज शाक्यले भने, ‘क्षेत्रमा काम गर्ने जनशक्ति नहुँदा हामीले अर्डर पूरा गर्न सकेका छैनौं । ‘दक्ष कारीगर विदेश गइरहेका छन् । देशको निर्यात प्रवद्र्धन नीति पनि हस्तकला क्षेत्रप्रति अनुकूल नभएको उनको भनाइ छ ।
उनका अनुसार हस्तकला निर्यातकर्तालाई सरकारले ५ प्रतिशत नगद प्रोत्साहन रकम उपलब्ध गराए पनि पैसा पाउन निकै झन्झट छ । ‘भारतीय र चिनियाँ उत्पादनको तुलनामा नेपाली हस्तकलाका उत्पादन महँगो भएकाले उत्पादन लागत महँगो भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न पनि हामी चिन्तित छौं,’ शाक्यले भने ।
आ–आफ्नै नियम भएका विभिन्न प्रदेशबाट कच्चा पदार्थ ल्याउने, बैंक कर्जाको उच्च ब्याजदर र नेपाली हस्तकलाको प्रचारप्रसारका केही प्रवर्द्धनजस्ता अनगिन्ती समस्या छन् ।
नेपाल हस्तकला महासंघका अध्यक्ष सुरेन्द्रभाई शाक्यले भने, ‘सरकारले स्थानीय उत्पादनलाई प्रवद्र्धन गर्न हस्तकला मेला आयोजना गर्न वार्षिक २५ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउँछ, तर त्यो निकै न्यून छ । “मेला आयोजना गर्न रु एक करोडभन्दा बढी खर्च भएको छ । स्वदेशी उत्पादनको प्रवद्र्धन गर्न अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मेलामा सहभागी हुन नगद प्रोत्साहनको व्यवस्था गर्न सरकारसँग माग गर्दै आएका छौं,’ उनले भने । हाल हस्तकला व्यवसायीले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार मेलामा स्वयम् खर्चमा सहभागी हुनुपर्ने बाध्यता छ ।
