तराईमा भएको आन्दोलन र भारतले गरेको व्यापार नाकाबन्दीका कारण कच्चा पदार्थको अभाव हुँदा हस्तकला क्षेत्र प्रभावित भएको छ । निकासी पूर्णरुपमा ठप्प भएको छ भने हस्तकला निर्माताहरुले आवश्यक सामग्री नहुँदा आन्तरिक माग समेत पूरा गर्न सकेका छैनन् ।
देशको सबैभन्दा ठूलो वार्षिक हस्तकला व्यापार मेला, हस्तशिल्प व्यापार मेला २०१५ नोभेम्बर २६ मा भृकुटी मण्डप प्रदर्शनी हलमा खुल्ने भनिएको थियो, कठिन समयका कारण स्थगित भएको थियो।
‘६० प्रतिशतभन्दा बढी कच्चा पदार्थ चीन, भारत र सिंगापुरबाट आयात हुने गरेको छ । सबै ढुवानी भारतको वीरगन्ज भन्सार वा कोलकाता बन्दरगाहमा अड्किएकाले उत्पादनमा असर परेको छ,’ नेपाल हस्तकला महासंघका अध्यक्ष हेमरत्न शाक्यले भने । इन्धन संकटले हस्तकलाको उत्पादनमा पनि असर गरेको छ ।
संघका अनुसार देशको हस्तकला उद्योगको वार्षिक रु ८ देखि १० अर्ब रुपैयाँको कारोबार हुने र ११ लाख मानिस प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा यस क्षेत्रसँग आवद्ध छन् ।
“घरेलु बिक्री र अन्तर्राष्ट्रिय बजार बढ्दै गएकाले धेरै मानिस हस्तकला व्यवसायमा लागेका छन् । हस्तशिल्प बनाउनु नै उनीहरुको जीविकोपार्जन हो र अहिलेको सुस्तीले उनीहरुलाई नराम्ररी असर गरेको छ,’ शाक्यले भने ।
कच्चा पदार्थको आपूर्तिमा रोकावट जारी रहे हस्तकला उद्योगलाई नराम्ररी असर पर्ने उनको भनाइ छ । संघका अनुसार दशैं, तिहार, क्रिसमस जस्ता चाडपर्वमा करिब ५० प्रतिशत हस्तकलाका सामान बिक्री हुने गरेको छ । यस वर्षको दशैंमा बिक्री हुनेमा व्यापारीले खासै आशा नगरेको शाक्यले बताए ।
